CORDILLERA yahut ÖRÜLÜ DAGLAR

Sayin Arkadaslar,


Merhaba. Adnan Atabek Beyin bir iletisine yanit verirken bir kaç
yabanci sözcügün Türkçe kaynagini bulmayi arkadaslara birakmistim. Bu
iletimde onlari birlikte gözden geçirelim.

1. SUPINO [Latin]: to put face upwards, throw on the back.", yani
Türkçe olarak "arka üstü uzanip yatmak" anlamini tasiyor.

2. SUPINUS [Latin] : lying on the back face-upwards. Bu Latince sözün
de yine ayni anlamli oldugu belirtiliyor, yani arka üstü uzanip
yatmak anlaminda oluyor..

Görüldügü gibi, bu sözde Latince ifadelerin temel sözü Türkçe
"UZANMAK" fiilinden yapilmis olan "UZANIP sözüdür. Türkçede "arka
üstü uzanip yatti, yatiyor, yatmis, vs." seklinde ifadeler vardir.

Latince "SUPINO" sözünü harf-be-harf "USONIP" seklinde desifre edip
Türkçe okudugumuzda onun Türkçe "UZANIP" sözünden kirma yollu yapilmis
oldugunu görüyoruz ki kelimenin verilen anlami da zaten budur. Bu
degistirme isleminde Türkçe "Z" harfi "S" harfine degistirilmis,
ünlülerde de bazi degisiklikler yapilmis ve kelime yeniden
düzenlenmistir. Bütün bunlar kendiliginden olacak isler olmadigindan
emin olarak denebilir ki birileri bu Türkçe ifadeleri bilinçli sekilde
degistirmistir.

Ayni analizi Latince "SUPINUS" (lying on the back face-upwards)
sözcügüne de tatbik ettigimizde kelimenin kaynaginin yine Türkçe
"USANIP-S" oldugunu görüyoruz ki verilen anlami da budur. Olasilikla
kök söz Türkçe "up uzun uzanip" olsa gerek. Zira bu üç Türkçe
sözcügün her birini ayri ayri bu Latince kelime içinde görebiliyoruz.

Tekrar etmekte yarar olabilir: her hangi bati dillerine ait bir
sözcügün çözümünde önce kelime için verilen anlam dikkatle
incelenmeli; verilen bilgi isiginda kelimenin Türkçe karsiligi ne
olabilir diye onu düsünmeli; akla gelen Türkçe çözümler içinde
hangileri kelime içinde verilen ünlü ve bilhassa ünsüzleri içine
almakta ise, onlari analinizi yaptigimiz kelimenin yapisi ile
karsilastirmali. Örnegin, Latin SUPINO ile Türkçe UZANIP deyiminde
oldugu gibi. Neticede, verilen anlamin dogrultusunda dogru veya yanlis
çözümü bulup veya bulmadigimizi görebiliriz.

Ilginçtir ki bu Latince diye adlandirilan sözcüklerin Italyancasi da
SUPINO olup "bos adam, tembel, arka üstü uzanip yatan" seklinde
tanimlanmaktadir.

Dikkat edilmelidir ki sözlüklerde verilen anlam tanimlamalari dogrudan
dogruya olmaktan çok dolayli tanimlamalardir. Yani bati dillerine ait
kelimelerin tanimlamalari çok dumanli bir sekilde gerçek anlamin
etrafinda dönerek verilmektedir. Bütün bunlardan maksat kaçirilan
Türkçe kaynak sözün taninmamasini saglamak. Bunun için de elden
gelen her türlü karistirma yapilmaktadir.

Simdi Ispanyolca diye bildirilen CORDILLERA ve CORDILLERAS sözlerini
inceleyelim

3. Ispanyolca CORDILLERA, Ingilizce "in Geography, the entire system
of mountain ranges that borders a continent or occurs in the same
general region. {from Spanish, Old Spanish "cordilla, diminutive of
"cuerda" meaning "rope" from Latin "chorda". See CORD]. CORD a string
of several strands" seklinde verilen bu tanimlamada söze adolgusu
kaynagi olarak ip yahut urgan kavramindan bahsedilmektedir.

"Rope", olasilikla Türkçe "ÖRÜP" sözünden yapilmis olan ve Türkçe "ip"
yahut "urgan" anlaminda olan ve Ispanyolca CORDILLA (küçük ip
anlaminda) verilen sözün analizini yaptigimizda su durumla
karsilasiyoruz: CORDILLA, C=K, harf-be-harf "ORAKL DIL" seklinde
desifre edilip Türkçe okundugunda Türkçenin "ÖRÜKLÜ TEL" (örüklü ip,
örüklü tel, vs) oldugu görülür. (D/T degisimi çok dogal olan bir
degismedir.) Kizlar uzun saçlarini (tellerini) ördükleri zaman o da
bir "ÖRÜK" haline gelir. Dikkat edilmelidir ki urgan veya kalin ipler,
çelik teller hep ince ipliklerden yahut çelik tellerden örülmüs,
ve/veya bükülmüs iplerdir. Elbetteki bu kavram da Türkçenin "örmek"
kavramindan gelir. Yalniz bir saçin, yahut ipligin, urganin yahut
çelik ipligin örülmesi ile daglarin örülmesi ayri ayri kavramlar
olarak görülürse de yine daglarin iç içe girip çikan halleriyle onlar
da birer örüktürler.

Kaynak diyor ki "CORDILLA" sözü "CUERDA", yani Türkçe "urgan"
amlaminda ki sözcükten kaynaklaniyormus, ki o da Latince "CHORDA"
yahut "CORD" sözünden geliyormus. Yukarida verilen kaynak bilgiye
göre, Ispanyolca CORDILLERA sözü dizi halinde uzayip giden sira
daglarina verilen addir.

CORDILLERA adi, harf-be-harf "ORELI DACLR" seklinde desifre edilip
Türkçe gibi okundugunda, sözün Türkçe "ÖRILI DAGLAR" (örülü daglar)
sözünden kirilip yeniden düzenlenmis oldugu görülür. Türkçe bir ifade
olan bu söz dizili daglarin taniminda Türkçe de bile kullanilabilecek
çok güzel ve yerinde bir sözdür. Bu izahimizdan anlasildigi üzere adin
gerçek kaynagi Türkçe "ÖRILI DAGLAR" ifadesidir. Ispanyollar Meksiko
ve Güney Amerikadaki pek çok dizili daglara CORDILLERA adini
vermislerdir.

4. Ikinci bir ad olarak Ispanyolca CORDILLERAS ("cordillera" adinin
çogulu) sira daglara verilen bir cografya terimi ve kelimenin kökü de
Ispanyolca küçük urgan yahut ip anlaminda olan CORDILLA sözçügünden
geliyormus.

CORDILLERAS adi harf-be-harf "SIRAL DOCLER" seklinde desifre edilip
Türkçe okundugunda, adin aslinin Türkçe "SIRALI DAGLAR" sözünün oldugu
görülüyor. Belli ki bu Türkçe söz Ispanyolcada "SIRA DAGLARA" ad
olarak verilen CORDILLERAS sözcügü seklinde kirilip yeniden
düzenlenmistir.

Burada sunu da belirtmek gerekir ki Orta ve Güney Amerikada bulunan
pek çok daglarinin yerli adlari "TEPEK" sözü ile biter ki bu ad
Türkçenin "TEPE sözünden baska bir sey degildir. Bu adi kullananlar
Orta ve Güney Amerikanin yerli halklaridir. Bu durum, Avrupalilar
henüz Amerika kitasina ayak basmamislarken, Türkçenin Amerikan
kitalarinda mevcut oldugunun delilidir. Gerçegi arayan ilim adami ve
dilciler için bu gerçegi görmek zor olmasa gerek.

Simdi de geride kalan diger sözcüklere bakalim:

5.a) CUERDA, "ip" anlaminda olan bu sözcük "URECDA" seklinde desifre
edilip okundigunda Türkçe "ÖRÜKDÜ" (ipdi, urgandu, örükdü) anlamli
sözcügünün tadil edilmis hali oldugu görülür. Kelimedeki "C" harfi çok
yüzlü bir harf olup çogu zaman "K" harfinin yerine geçiyor, pek çok
diger hallerde de Türkçe "C" ve "S" harflerinin yerine kullaniliyor.

5.b) CHORDA, "ip" anlaminda olan bu sözcük te yine Türkçe "ÖRÜKDÜ"
ifadesinin degistirilmis halidir.

5.c) CORD "ip" anlaminda olan bu sözcük de yine Türkçe "ÖRÜKDÜ"
sözündendir.

5.d) CORDON: "ip" anlaminda olan bu sözcük "ORCOND" seklinde desifre
edilip Türkçe okundugunda Türkçenin "URGANDI" sözünün yeniden
düzenlenmis hali oldugu görülüyor ki "CORDON sözünün anlami da budur.

6. CORDIAL: Bu sözün Ingilizce tanimlanmasi: "Proceeding from the
heart; exibiting or expressing kindness; imparting vigor and joy;
cheering" seklinde veriliyor. Yani yürekden davranma, sicak davranma,
sevdigimiz birisini gördügünüzde sevinme neselenme gibi anlamlari olan
bir söz.

CORDIAL sözü harf-be-harf "ORAKLID" seklinde desifre edilip Türkçe
okundugunda Türkçenin "ÜREKLIDI" (yüreklidi, candandi, kalpdendi,
sicakdi) anlamli sözünün yeniden düzenlenmis hali oluyor. Böylece
gelen bir mektubun altinda "CORDIALLY" seklinde bir ifade bulunuyorsa
onun kaynaginin da Türkçe "ÜREK/YÜREK"sözünden ve kendisine Türkçe
-li, -lu ekinin iki defa eklendiginden ve ayrica Türkçe -DI ekinin bir
defa eklendiginden emin olabiliriz.

Son olarak denebilir ki bu buluslarin en önemli anlami, Latin kaynakli
dillerin, Latince dahil, sözcüklerinin Türkçeden alinip kirilarak
yeniden düzenlenmis Türkçe sözçük ve ifadelerden yapilmis oldugu
gerçegini gün isigina çikarmasidir.

Her ne kadar verilen ad olgulari bir bakima yalan söylemiyor gibi bir
görüntü veriyorlarsa da gerçekte dogruyu da pek söylememektedirler.
Yani bu kelimelerin kaynagi Latinceye kadar indiriliyor ve orada sona
erdiriliyor. Halbuki Latince diye bilinen ve tanitilan sözcügün asli
Türkçeye dayanmaktadir. Bu gerçege ise hiç dokunulmamaktadir. Bu lal
kalisla batili dillere ait diye bilinen sözcüklerin Türkçe ile olan
bagi yok sayilmaktadir. Halbuki bu gerçek disidir. Itiraf etilmiyor
yahut edilemiyor ki Latin dili de yine Türkçeden kaçirilmis bir dil
olup o da Türkçe kelime ve ifadelerden kirilarak ve yeniden kurularak
yapilmis sözcüklerden ibarettir. Bu durum bütün Avrupa dilleri çin
geçerli fakat itiraf edilmesi zor bir gerçektir. Kapti kaçti yapanlar,
sahitleri olduklari halde, baskasina ait bir seyi kapip kaçtiklarini
ya zoraki itiraf ederler yahut hiç itiraf etmezler.

Böylece bu denemeyi de burada su resimle kapatabiliriz. Kalin saglikla.

/\ /\
/\ /\ /\ /\ / \ /\ / \
/ \ / \ / \ / \/ \/ \/ \
/ \ / \/ / \ / \
/ \/ \ / \ / \
/ \ \/ \ / \

Ispanyolca: "CORDILLERA" yahut "CORDILLERAS"
Türkçe: "ORILI DAGLAR" yahut "SIRALI DAGLAR" (SIRA DAGLARI)

Selam ve sevgilerle,

Polat Kaya

24/05/2004