Re: [bcn2004] Sn. Polat Kaya'ya

Kardesim Adnan Bey,

Merhaba. Armaganiniz için tesekkür ederim. Hiçte küçümsenecek bir
armagan degil. En azindan atalarimizin bu essiz güzel ata sözünü, yani
"ÇAM SAKIZI ÇOBAN ARMAGANI" deyimini hatirlayarak onu yeniden tarihe
geçirmissiniz ki bence bu çok güzel bir armagan. Sagolun. Onun yaninda
bazi sözcüklere Türkçe kök metin bulmaya ugrasmaniz da beni ayrica
mutlu etti.

Kirma yollu sözcük üretiminde kullanilan Türkçe sözcük veya kök
ifadeyi en dogru Türkçeden kirma islemini yapan kisi bilir. O islemden
bize kalan ip ucu kelimeye atfedilen anlam ve bir de kelimeyi
olusturan harflerdir. Ayrica, inceledigimiz kelime ile es anlamli
sözcükler ve diger Avrupa dillerinde kelimenin karsiligi olarak
verilen tanimlamalar kelimenin üretiminde kullanilan Türkçe metinin
bulunmasinda yardimci olabilen bilgilerdir. Bu sebeple ben bu
bilgileri yeterince bir araya getirip onlarin verdigi bilgilerin
isiginda kelimeyi çözmeye çalisirim. Buna ragmen bazi sözcüklerin kökü
hiç beklemediginiz bir anda tam bulunurken digerlerinin kökünü bulmak
çok daha zor oluyor. Çünkü Avrupa dillerinin her sözcügü birbirnden
farkli bir bilmece niteligindedirler. Bunlari söylememden maksadim
bazi ip uçlarini sizinle paylasmaktir.

Önerdiginiz sözcüklerin birkaci hariç digerleriyle daha önceden
ugrasmis degilim. Zamanimin kisitli olusundan hepsi hakkinda görüs
bildiremeyecegim. Bununla beraber su görüslerimi sizinle paylasmak
istedim:

"ANAGRAM" sözü için "HARMAN" demissin. Ben bu tanimi "harman yapmak,
harmanlamak, karistirmak" anlaminda kullandiginizi saniyorum ki, sayet
öyle ise, bence, bu bir kavram uygunsuzlugu yaratir. Iki çins tütünü
veya çayi birbirine karistirip "harman" yapabilirsiniz. Bu karisim
yeni bir tad yaratabilir. Fakat sözcükleri kirip yeniden düzenlemk
böyle bir "harman" kavrami olmasa gerek. "ANAGRAM" isleminde bir söz
kirildiktan sonra yeniden düzenlenmektedir. Diller konusunda bu
islemin yegane maksadi gizlilik sayesinde bir dile baska bir dilden
sözcük aktarmaktir. Sifreleme sayesinde sözcügün aslinin ne oldugu
kolay kolay bilinmez hale getiriliyor. Bu sebeple ben "ANAGRAM"
sözünün kökünün Türkçe "ONU KIRMA" seklinde görüyorum. "ANAGRAM"
islemi bir "sifreleme" islemidir ki o da kelimeleri kirip yeniden
düzenleme ve bu yolla onlar gizlilik saglamadir.

NATION benim görüsümde Türkçe "ANASIN" deyiminden kaynaklaniyor. Her
kes bir milletin "evladi" olduguna göre "ulus" (millet) bir "ANA"
olur.

RESUL sözü için "ULASIR" (elçi), (S=Sh)?
BELKI >>>>>>>>>>>>>>. ?
ELEVEN >>>>>>>>>>>> ?
SEARCH >>> "AREHSC" seklinde desifre edildiginde Türkce "ARAYIS"
(S=Sh, Grekce H=I, iki yüzlü harflerden biri) sözünden.

RESEARCH >>> "CR AREESH" seklinde desifre edildiginde Türkce "GERI
ARAYIS" (yeniden arayis) sözünden.

RESEARCHED >>> "CR AREESHDE" seklinde desifre edildiginde Türkce
"GERI ARAYISDI" (yeniden arayisdi, tekrar tekrar arayisdi) sözünden.

MILO >>>>>>>>>>>>> ?
SABUN >>>>>>>>>>> ?

INSURGENT için verdigin "DIRENISCI" çözümün GERÇEGE çok yakin bir
tanima, Zira, "INSURGENT" diye bilinenler bir sisteme karsi
direnenler, yani asi olanlar yahut sisteme "karsi koyanlardir".
INSURGENT sözüne karsilik Ingilizce "REBEL", Fransizca "REBELLE",
Latince "REBELLIS" sözü de kullanilmaktadir. Bu söz bence Türkçe
"BELALI ER" sözünün degistirilmis halidir. Çünkü sisteme karsi çikan
kisiler hayati göze almis belali erlerdir.

INSURGENT sözüne karsi olarak Latince "in" + "surgere" (ayaklanma)
anlamli adolgusu veriliyor. Ayrica Latince "SURGO" ve "SURRECTUM"
(ayaklanma, karsi koyma anlamlarinda) sözleri de veriliyor ki bu
sözler Türkçe "GARSU O" (karsi o) ve Türkçe "KARSU ERTUM" (karsi
erdim) sözlerinden yapilmis oldugu görülüyor. Ingilizce sözcükteki
"IN" ön eki gizlemeyi saglamak için disaridan uydurulmus bir
fazlaliktir. Geride kalan "SURGENT sözünün ise Türkçe "GARSU ITEN"
(karsi eden, karsi duran, karsi iten, S=Sh) anlamli sözden yapilmis
oldugu görüsündeyim. Bu arada sunu da hatirlatmakta fayda vardir:
Ingilizce "RESISTANCE" sözü "TERENASSCI" seklinde desifre edildiginde
Türkçe "DIRENISCI" (S=Sh) sözünden yapildigi görülüyor. Bilindigi
gibi "resistance" Türkçe "direnç" ve/veya "direnis" sözleridir. Bu da
sizin INSURGENT" için verdiginiz "DIRENISCI" sözüne benziyor..

JEOPARDIZE. Bu çözülmesi oldukca zor bir söz. Genellikle tehlike
arzeden durumlarin ifadesinde kullaniliyor. Bir de çok oynanan bir
oyunun adi oluyor. Bu oyun oyuncularin hem kazanma ve hem de kaybetme
durumlari üzerine kurulmus bir yarisma oluyor. Türkçe "GÜRES" gibi.
Siz JEOPARDIZE sözünü Türkçe "SARPA SARMAK" (yokusa sürmek, zora
sokmak) fiili ile baglantili oldugunu görmüssünüz. Ben ise JEOPARDIZE
sözünün Türkçe "PIR CEZADI O" (Bir cezadi o) sözünden yapilmis oldugu
görüsündeyim. Elbette gerçegi onu kirip bu hale getiren en iyi bilir.


Bunlar benim sizin iletinizdeki örneklere verebilecegim görüsler.
Onlari bu sekilde burada kapadiktan sonra ben de size birkac kelime
verecegim. Onlara sizin ve konuya ilgi gösteren diger arkadaslarin
Türkçe kök söz bulmanizi dileyecegim. Sözcüklerle ilgili kavramlara
eminim ki çogunuz asinasiniz. Ben çözümümü sonradan bildirerek
sizlerle durumu beraber gözden geçirecegiz. Bu sekilde olasilikla en
dogru çözüme ulasmis olabiliriz.

Asagidaki tanimlamalarda yalniz Ingilizce tanimlamalari verdim. Bu
biraz sizlere haksizlik ama Türkçeye çevirirsem durumu çok açiklamis
olacagimdan simdilik bu kadari ile yetindim. Sizleri biraz zorlamak
istedim. Fakat ne olursa olsun, lütfen sessiz kalmayin. Hepsini çözmek
zorunda degilsiniz. Ne yapabilirseniz maksada yeter. Bu aramizda olan
dostca bir deneme ve dostca bir konusmadir.


1. SUPINO [Latin]: to put face upwards, throw on the back.

2. SUPINUS [Latin] : lying on the back face-upwards

3. CORDILLERA [Spanish]: in Geography, the entire system of mountain
ranges that borders a continent or occurs in the same general region.
{from Spanish, Old Spanish "cordilla, diminutive of "cuerda" meaning
"rope" from Latin "chorda". See CORD]. CORD a string of several strands.

4.a) CUERDA,

4.b) CHORDA,

4.c) CORD

4.d) CORDON: an extended line to secure something in place.

5. CORDILLERAS [Spanish]: little rope or string]. A mountain range or
system, originally one of the ANDES; sometimes, the main mountain axis
of a continent.

6. CORDIAL: Proceeding from the heart; exibiting or expressing
kindness; imparting vigor and joy; cheering.

Kolay gelsin.

Selam ve sevgilerle,

Polat Kaya

11/05/2004

=============

> Adnan ATABEK wrote:
>
> Sn.Kaya'ya özel arma€anğm, çam sakğzğ çoban arma€anğ:
>
> anagram >>>>>>>>>>>>> harman
> nation >>>>>>>>>>>>> şennik (=millet, yerel) (k>€>y de€işimiyle)
> resul >>>>>>>>>>>>> elçi ( Bu söz Sakaca'da elcit'tir,
> belki *elcir gibi eski bir de€işik biçimden türedi)
> eleven >>>>>>>>>>>>> enialem(= on bir, Tuna Bulgar Türkçesi)
> reseach >>>>>>>>>>>>> araştğr- ( t>s geçişi ile)
> milo ('sabun', Rusca) >>>>> limo ('sabun' yerel, ve mğğla
> 'sabun' Saka). Görüldü€ü gibi Anadolu ve Saka arasğnda 'anagram
> var.
> insurgent>>>>>>>>>>>>>> direnişçi
> jeopardize>>>>>>>>>>>>> sarpa sar-
>
> Adnan Atabek