EGEMEN sözünün kökü hakkinda

"EGEMEN" SÖZÜNÜN KÖKÜ HAKKINDA

Polat Kaya

Türkiyede 23 Nisan Çocuk ve Ulusal Egemenlik Bayrami kutlanarak geçmis
bulunuyor. Çok güzel dileklerle kutlanan ve ugurlanan bu essiz
bayrama ben de gerek Türk çocuklarinin ve gerekse dünya çocuklarinin
ilelebed katilacagi ve kutlayacagi bir bayram olarak kalmasini diledim
ve diliyorum. Bu yazimda bayramin hakkinda degil de daha çok "EGEMEN"
sözü üzerinde durmak istiyorum. Genel olarak "Egemen" sözü ile sahis
ta olsa ve ulus ta olsa, sayet bir kimlik kendi basina buyruk,
kimseden emir veya talimat almadan kendi evini veya ulusunu kendi
yönetiyorsa, bunu yaparken hür ise, ekonomok bagimliligi yok ise,
denebilir ki o kisi veya ulus devlet "egemendir" (bagimsizdir).

Iddiaya göre kelimenin aslinin eski Grekçe kaynakli oldugu ileri
sürülür. Ingilizce olarak söyle bir tanim veriliyor: "Hegemony
(hejemoni; some prefer "hard "g" sound as in "go".) [From Greek
"hegemonia", derivative of "hegeisthai" meaning "to lead".]
Leadership; preponderant influence or authority, especially, of a
government or state." [1]

Yani bu sözcük "hecemoni" seklinde de seslendirilebiliyormus fakat
"hegemoni" seklinde seslendirmeyi tercih edenler de varmis. Sözcük
Grek "hegemonia" sözünden kaynaklaniyormus ki o da kendi yönünden
"önderlik etmek" anlaminda olan Grekcenin "hegeisthai" sözcügünden
geliyormus deniyor. Bu tanimlamaya göre, "hegemonia" sözü önderlik
rolünde olan, yaygin hakimiyet veya güc etkenligi gösteren bir
yönetimin veya devletin tanimi oluyor.

Grekçe HEGEMONIA sözcügü gizlilikler içeren karistirilmis bir
sözcüktür. Ilk gizlilik iki kimlikli "H" harfidir. Grek alfabesinde
"H" senboli Latince "I" harfini temsil eden bir harftir (i.e.,
"i'ta"). Buna ragmen büyük harf ile yazilirken Latince "H" harfi ile
yazilir ki bu bir yaniltmacadir. Yani Grekce kelime Latinceye
çevrilirken "H" harfi ile degil "I" harfi ile "IEGEMONIA" seklinde
yazilmis olmasi gerekirdi. Diger taraftan "I" harfi de yerine göre hem
"I" ve hem de "Y" harfini temsil eden bir harf. Böylece ortada
kimsenin süphelenmedigi karman çorman bir durum vardir.

Bununla beraber bu yeni haliyle "IEGEMONIA" sözü "AGE MIN OIE"
seklinde desifre edildiginde kelimenin kökünün Türkçe "AGA MEN ÖYE"
(AGA MEN EVE, EVIN AGASI BENIM) anlamli bir ifade oldugu görülür. Bu
Türkçe sözün genis anlamlari söyle sayilabilir: "Evimde AGA-MENIM",
"ben evimde kendi basima buyrugum", "Men Aganin kimseye borcu yoktur",
"evimde AGA-MEN oldugum için kimseden emir ve/veya talimat almam," "iç
islerimde özgürüm", "seçeneklerimi kendim yaparim", kimseyi ic
islerime karistirmam", evimde ve ülkem de "BEN AGA'nin kurallari ve
kanunlari isler", "uzaktan ve yakindan kimsenin iç islerime
karismasini istemem ve karisan olurse hemen ters çevirir kendisine
yolu gösteririm" anlamlarinda olan çok kisa fakat pek çok sey söyleyen
bir Türkçe ifadedir. Iste Türkçe üç kelimeyi içeren bu Türkçe söz Grek
dilcilerince bir birine yapistirilarak tek kelime haline
getirilmistir. Sayisiz diger sözcüklerde oldugu gibi, bu da
kendilerine mal edilmis ve ayni zamanda dünyaya da kendilerinin imis
gibi satilmistir.

Bu açiklama karsisinda "HEGEMONIA" sözcügüne halen Grek asilli demek
inandirici olamaz. Soyu sopu Türkçe olan ve Türkçeden kaçirilmis bir
sözdür demek gerçegi daha çok ifade eder.

Kelimenin adolgusunun (etimolojinin) tanimlamasinda söylenen:
"bazilari bunu "hejemoni" (hecemoni) seklinde söylerlermis ve bazilari
da "hegemoni" seklinde söylermis" söylentisi konuyu saptirmak için
uydurulmus bir yönlendirme olayidir. Türkçeden kaçirilan bu bilesik
sözün ilk kök sözü Türkçe "AGA" sözüdür ki onda "J" olmadigindan
sözcügün "hejemoni" seklinde seslendirilmesi gerçekten uzak bir
tanimlama ve saptirmadir. Elbettegi dogru ses "G" sesidir, çünkü
Türkçe "AGA" sözünün belkemigi yine Türkçe "G" harfidir. G harfi
Ingilizcede Türkçe "ci" seklinde seslendirildiginden, kelimenin
telaffuzunda bile bir saptirma ve kaypakligin etkisi kendini
gösteriyor.

Grekce "IGESIA" sözcügü "önderlik, liderlik" (leadership) anlaminda
veriliyor.[2] Bu sözcük Türkçe "ÖY AGASI" sözünden yapilmistir. Onun
gibi Grekçe "HEGEISTHAI" (to rule) sözcügü, harf-be-harf "EII EGASITI"
seklinde yeniden düzenlendikte, Türkçenin "ÖY AGASIDI" sözünün
saptirilarak yeniden düzenlenmis sekli oldugu açikca görülüyor. Bu
tanimlamalarda dahi Türkçe kök metin yine "ev agasini" tanimliyor.
Elbetteki evin agasi, köyün agasi, ilin ve ilçenin agasi ve en sonunda
ülkenin agasi olanlar ayni zamanda agasi oldugu ortama önderlik yapma
durumundadirlar. Genellikle, hangi ortamda olursa olsun, idare gücünü
elinde tutanlar ayni zamanda liderdirler. Demek oluyor ki sözde-Grek
"HEGEMONIA" sözü "liderlik" kavramindan degil Türkçenin "agalik"
kavramindan yapilmistir.

Dikkat edilmelidir ki LIDER olmak ve AGAMEN (EGEMEN) olmak baska
baska kavramlardir. "Lider" olup fakat "agamen" (egemen) olmayanlar
pek çok oldugu gibi, "lider" olma yeteneginden çok uzak olduklari
halde içinde bulunduklari güc sartlarindan ötürü "agamen/egemen"
olanlar da vardir. Dolayisiyle görülüyor ki Bati kaynaklarinda
"HEGEMONIA" sözcügüne verilen adolgusu tanimlamasini liderlige
baglamak ile birileri "saf kisiye köprü saticiligi" yapmaktadir.
Dilciler "saf" yerine konulmak istenmiyorlarsa, ilgi konulari olan
dillerin sözcüklerini iyi incelemelidirler.

Sunu da belirtmek gerekir ki "AGA MEN" (EGEMEN) olan bir systemde
idare sekli demokrasi de olabilir diktatörlük te. Çünkü ulusun
"idare" sekli ile "egemenligi" ayni sey degildir. Bu "AGA-MENLIK"
durumunun devami AGAnin ekonomik gücüne, askeri gücüne, insan gücüne,
bilgi gücüne, yaratma ve üretme gücüne baglidir. Bu gücler azaldikca
"MEN AGA" yahut "AGA MEN" diyenin "AGAMENLIK" (Egemenlik, bagimsizlik)
gücü de orantili olarak azalir. Hele kendine "AGA MEN" diyen kisi
veya "Ulus Devlet" borca girmis ise boynu iyice egilmis ve borazani da
eskisi kadar ötmez olmustur. Insanlari ve "ulus devletleri" borca
sokmak onlarin "agamenligini" disaridan kontrol etme araçlarindan birisidir.

AGA, MEN (ben) ve ÖY (ÖYÜ, EV, EVI) sözcükleri olasilikla çok
eskilerden beri Türkçede var olan sözcüklerdir. Ingilizce HEGEMONY
sözü için verilen benzer anlamli sözcüklerin bir kismi sunlar oluyor:
"ascendancy, dominance, superpower, leadership, world-power,
authority, supreme command". Bu kavramlarin hepsi Türkçenin "AGA" ve
"AGALIK" sözleriyle ifade edilebilir kavramlardir. Eski Türk
dünyasinin "AGA" sözü Gök-Tanri için dahi kullanilmistir. Çünkü
Gök-Tanri ve Gün-Tanri O-GÖZ (OGUZ) gerçek "AGA-MEN" (Agamen, Egemen,
"Hegemon") varliklardir. Kimse onlarin hiç bir haline karisamaz.
Merkezi Güneste olan günes sistemin çevresindeki her yaratik onun doga
kurallarina uymak zorundadir. Hatta Homer (Omer) e atfedilen "Iliad"
adli destanda bile Türkçe AGA sözü "AGAMEMNON" adinda kullanmistir
(M.Ö. 1100 lerde). "AGAMEMNON" sözü, kelimenin bir anlaminda TUR
ÖYLÜLER (Troylular) ile savasa gelen Grek kuvvetlerininin
baskumandaninin adidir. Fakat ikinci bir anlaminda Türkçe olarak "AGA
Ma MEN AN" seklinde Muhtesem AGA Gök Erini (Gök-Ata-Tanriyi) tanimlar.


Görülüyor ki aradan bunca uzun zaman, olasilikla bazi hallerde 2500
sene gibi bir zaman süresi geçmis olmasina ragmen Grekçe diye bilinen
sözcüklerin Türkçe kökleri teker teker gün isigina çikmaktadir. Bu
durum Türkçenin bir zamanlar dünyada evrensel dil olarak
kullanildiginin isaretidir. Türkçenin, Babilonda baslatilan gizli ve
hileli çalismalar neticesi, degistirilip degisik diller seklinde
yeniden pazarlanmasi dünyada büyük karisiklik ve tahribat yaratmistir.
Din adamlarinin önderliginde ve onlarin fitnefesatligi ile yapilmis bu
karisikliklar dünyada var olan eski Türk dünyasi medeniyetinin yok
edilmesini hedef almistir. GENESIS 11 de zaten dünyada konusulan tek
bir dilin oldugunu ve bu dilin karistirildigini söylemektedir. Ortak
olarak konusulan tek bir dil ve onunla birlikte ortak olarak izlenen
bir Gök-Ata-Tanri, Gün-Tanri ve Ay-Tanri dünya dinini karistirmakla
ve yok etmekle insanlar arasindaki bag ve birlik tahrip edilmis ve
insanlar birbirine düsürülmüslerdir. Bu da böl ve yönet sömürü
sisteminin temel kurallarindan biridir ki onun en güclü araci da
karalama, küçültme, asagilama ve yok etme maksatli kullanilan yalan ve
kandirma (propaganda) dilidir.

KAYNAKLAR:

[1] Webster's Collegiate Dictionary, Fifth Edition, 1947, p. 461
[1] DIVRY's "Modern English-Greek and Greek-English Desk Dictionary,
p. 524.


Her kese en iyi dileklerimle,

Polat Kaya

09/05/2004