Re: [Gunes Dil Kurami] Re: ''MECLIS'' ARAPCA MIDIR? (Adnan Atabek)

Sayin Arkadaslar,

Merhaba. Sayin Adnan Atabek arkadasimizi bu iletisindeki aydinlatici
görüslerinden ötürü kutlarim. Hele "Arapca degil mi uydur uydur
söyle" deyimini yüzeye çikarmasiyla, söyleyen kadar kendisi de bize
çok anlamli bir Türkçe deyimi vermistir. Arapçanin böyle bir deyimle
tanimlanabilmesi, gelisigüzel bile olsa, Arapçanin da aslinda baska
bir eklemli dilden kirilarak yapilmis oldugunun isaretidir. 
Dillerdeki "bükümlülük" bir gizleme taktigidir. Ayni deyimin Avrupa
dilleri içinde geçerli oldugunu tekrar belirtmek isterim. Çünkü bu
diller de, söylenenlerin tersine, aslinda Türkçeden, Türkçe ifadelerin
kirilip, karistirilip ve yeniden yapistirilmasi ile yapilmislardir. 

Türkçe de kullanilagelmis "MECLIS" sözü ile "CELSEM" ("celse"
(toplanti süresi; toplanti; oturum) sözünden "celsem", "toplantim")
Türkçe deyimi birbiriyle çok yakindan ilgilidir. Hatta denebilir ki
"MECLIS" sözü "CELSEM" sözünün yeniden yapilandirilmis halidir.
"CELSEM" sözündeki son "-m" eki" Türkçede tek kisi birinci sahis için
"aidiyet" ifade eden ekdir. Böylece, "CELSE" ve "CELSEM" Türkçe
gramer kurallarina da uyan Türkçe sözlerdir. 

Ayrica baska bir bakisla, MECLIS sözü Türkçe "CEM OLIS", s=sh, ("cem
olus", "cem olma", toplanma) anlamli Türkçe deyimden de olusabiliyor.
Belli ki MECLIS sözü Türkçe deyimlerden yapilmis bir sözdür. Türkçe
sözlüklerde Arapça diye gösterilen pek çok sözcükler aslinda Türkçe
deyimlerin yeniden yapilandirilmis sekilleridirler. 

Bunlara karsilik Ingilizcede "assembly" (toplanti, meclis) ve
"assemble" (toplamak, cem etmek) anlamli sözcükler vardir ki onlar da
sira ile: "ASSEMBLY" Türkçe "BULUSMA ISI" (toplanti isi), s=sh ve
y=u, ve "ASSEMBLE" Türkçe "BILESME ISI" (birlesme isi, toplanma
isi) deyiminlerinden yapilmis olduklarini gösteriyor. "Meclis"
("assembly") halinde olanlar birbirleriyle bir toplanti yerinde
"bulusmus" kimselerdir. Önerdigimiz Türkçe deyimler bu kavramlari
gayet gerçekci bir sekilde ifade etmektedirler. 

Saygilarimla,

Polat Kaya


allingus wrote:
> 
> ----- Özgün İleti -----
> Kimden: "Beni HAN" <beni@t...>
> Kime: <
gunesdilkurami@yahoogroups.com>
> Gönderme tarihi: Wednesday, April 23, 2003 3:46 AM
> Konu: [Güneş Dil Kuramı] Re: ''MECLIS'' ARAPÇA MIDIR?
> 
> ---Meclis-arapçada kullanılan bir kelime, acaba ilk kullanımı hangi
> tarihte ve hangi kaynakta.
> 
> In 
gunesdilkurami@yahoogroups.com, AATABEK@t... wrote:
> > Sayın 'Güneş Dil Kuramı' Üyeleri,
> >
> >
> > Var olan sözlüklerde, 'meclis' sözü tartışmasız bir
> biçimde, 'Arapça' dır denir. Çoğunluk da, bu 'kurulu yol' üzre
> yürür.Yazılanları terennüm ettirme ve aktarma görevi yapılır. Az
> sayıdaki 'ilmihal' dışı düşünenler, makbul sayılmazlar.
> >
> > Başka bir tartışma topluluğunda, bir arkadaşın Osmanlıdaki tıp
> eğitimi konusunda bir yazısında okudum . Avrupanın gönderdiği 'TIP
> HOCALARI', 'damar ve sinirler ancak mikroskoplarla görülebilir'
> diye 'garplılaşma ve muassırlaşma' eğitimi verirlermiş. Aynı düzen!
> >
> > İlköğretim programlarını, ' 2. Osmanlı' daki 'muassır' ve 'garbi'
> temele oturtmuşlar bile. Çocuklara 'kütle' ve 'ağırlık'
> kavramları 'kasten' yanlış olarak verilmektedir. Aynı düzen!
> >
> > MECLİS
> >
> > Bu topluluktaki ilk somut dil tartışmasını açan bu
> yazıya, 'meclis' ile başlamak iyi olur düşüncesindeyim. Çünkü bazı
> şeylere 'meclis'ten başlamak iyi sonuçlar vermiştir.
> >
> > 'Meclis' sözü, Kazak ağzında 'mejilis' tir(Türk Lehçeleri Sözlüğü
> Sy.570). Dağ-ıl-ış, çoğ-al-ış, çöz-ül-üş, yığ-ıl-ış, çek-il-iş ...
> gibi.
> >
> > 'jığ-' (Uygur), 'çok-' (Çağatay), 'yığ-' (Türkiye) ağızlarında,
> aynı anlamda ve 'yığmak' tır. Bunlardan
> kolaylıkla, 'jığılış', 'yığılış', 'çoğuluş' gibi 'mecilis' ile eş
> anlamlı sözler türetilebilir.
> >
> > Nitekim;
> >
> > Yığılış: toplantı (Özbek ağzı, TLS s.897)
> > Çoğuluş: meclis( Kırgız ağzı, TLS s.570)
> > Cıyılış: meclis( Tatar ağzı, TLS, s.8987)
> >
> > verileri vardır.
> >
> > Peki, 'mecilis' de bu soydan mıdır? EVET!
> >
> > ÇÜNKÜ;
> >
> >
> > 1.Türk ağızlarında;
> >
> > 'pus-' :toplanmak(Çuvaş)
> > 'mus-' :toplanmak(Saka)
> >
> > verileri vardır.
> >
> > 2.Türk Dilindeki '-ıl-ış' ek kümesi, '-lis' biçiminde, tek bir
> sonek olarak yerleşmiştir. 'Mec-lis'(Türkiye), 'top- luş' ('meclis'
> Gagauz).
> >
> > 3. Arapçada 'mec-' benzeri ve toplanma-birikme anlamlı bir söz
> varlığı yoktur. Arap dilinin 'büküm' özelliği, her türlü ses oyununu
> mübah kılan bir kuralsızlık kuralı olduğu için, binbir türlü 'izah'
> çıkmış.'Akıl'ı deve kösteğinden getiren köken bilimi anlayışında çare
> tükenmez. Çelebi ne demiş; 'Arapça değil mi uydur uydur söyle'
> >
> > Bundan öte köy bilen varsa, söylesin.
> >
> > Benzeri 'kilit' sözlerin köken bilimi yorumları sürecek.
> Saygılarımla.
> >
> > Adnan Atabek